nguon-goc-am-nhac-thinh-phng

Nguồn gốc của âm nhạc thính phòng

Nhạc Thính Phòng

Âm nhạc thính phòng có nguồn gốc xuất xứ từ ngôn ngữ Latinh (camera) – nó là nhạc để biểu diễn ở trong một phạm vi không gian nhỏ (như phòng hòa nhạc) để phân biệt với các thể loại nhạc giao hưởng, nhạc sân khấu (thí dụ opera, oratoria, cantata) dành cho các gian hòa nhạc lớn.

Thuật ngữ nhạc thính phòng

Thuật ngữ âm nhạc thính phòng này đã được hình thành từ thời Trung cổ nhưng mãi đến cuối thời đại Phục Hưng thì mới được khẳng định rõ ý nghĩa mà hiện nay chúng ta vẫn hiểu về nó.

Trước kia, âm nhạc thính phòng theo nguyên tắc là được trình bày biểu diễn ở các buổi hòa nhạc trong phạm vi gia đình, và cũng chính từ đây đã hình thành nên thành phần các nhạc công của loại hình nghệ thuật này: từ một độc tấu (hay được gọi là solist) cho tới vài ba các nhạc công đủ để biểu diễn ở trong một phạm vi nhỏ và liên kết lại với nhau thành một nhóm nhạc thính phòng.

Khi sáng tác cho âm nhạc thính phòng, thì đa phần các nhạc sĩ thường sẽ chú trọng tới từng phương thức biểu cảm của từng cấu trúc âm nhạc phù hợp với từng loại nhóm nhạc cụ thể. Một đặc tính vượt trội của âm nhạc thính phòng biểu hiện ở sự cân bằng giữa các giọng nhạc (khác biệt với các tác phẩm trong đó phân biệt rõ bè chính, bè đệm) và có tính chất cô đọng, yếu tố tinh tế trong từng ngữ điệu, giai điệu, nhịp điệu và phương thức biểu cảm. Vai trò vô cùng quan trọng ở đây đó chính là sự phát triển của các “chủ đề âm nhạc” mang giàu hình tượng nghệ thuật, âm nhạc thính phòng có những ưu thế đặc biệt về khả năng biểu hiện những cảm xúc trữ tình với tất cả các mặt nhạy cảm và tinh tế nhất của tâm hồn con người.

Vào giữa thế kỷ XVI, hình thành rõ được sự phân biệt giữa nhạc nhà thờ và nhạc thính phòng trong các thể loại nhạc dành cho giọng hát. Một trong những tác phẩm đầu tiên tiêu biểu nhất của âm nhạc thính phòng phải kể đến đó là “L’antica musica ridotta alla moderna” của Nicolo Vitrentino (1555).

Vào cuối thế kỷ XVII đầu thế kỷ XVIII, kênh nhạc thính phòng đã bắt đầu phát triển mạnh ở các loại hình âm nhạc dành cho nhạc cụ hay còn gọi là khí nhạc. Ở những giai đoạn đầu tiên này, giữa nhạc cho giọng hát và khí nhạc hầu như là không phân biệt về phong cách nghệ thuật. Và cho tới giữa thế kỷ XVIII, thì lúc này sự phân biệt giữa chúng mới được thể hiện rõ nét theo đúng như lời nhận định của nhà âm nhạc học trứ danh Kvanz: “Âm nhạc thính phòng đòi hỏi sự sống động và tự do trong ý tưởng âm nhạc hơn âm nhạc nhà thờ”.